Budynek użytkowy
Obrót całym budynkiem użytkowym (komercyjnym) – np. biurowcem, obiektem handlowo-usługowym, magazynowym czy hotelem – to transakcja o charakterze wysoce inwestycyjnym.
Wymaga ona kompletnej weryfikacji prawa do gruntu, stanu techniczno-budowlanego obiektu, pozwoleń branżowych, a także pełnego audytu finansowo-podatkowego oraz umów najmu (due diligence).
Dokumenty wymagane od właściciela
1. Tytuł prawny do nieruchomości (Podstawa nabycia)
- Akt notarialny – umowa sprzedaży, darowizny, zamiany, ustanowienia użytkowania wieczystego lub wniesienia nieruchomości jako aportu do spółki.
- Prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub Akt Poświadczenia Dziedziczenia (APD) – jeżeli nieruchomość została odziedziczona.
2. Dokumentacja z Księgi Wieczystej (KW)
- Numer Księgi Wieczystej nieruchomości gruntowej/budynkowej – do weryfikacji prawa własności lub użytkowania wieczystego, hipotek, służebności (np. przesyłu, przejazdu), roszczeń oraz wpisów w Działach I–IV.
- Wykaz Ksiąg Wieczystych lokali wyodrębnionych – jeżeli w budynku znajdują się wcześniej wyodrębnione lokali użytkowych.
3. Dokumentacja geodezyjna i urbanistyczna (Grunt i Działka)
- Wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej – wydawane przez Starostwo Powiatowe/Urząd Miasta (z adnotacją do celów wpisu w księdze wieczystej).
- Wypis z kartoteki budynków i lokali.
- Zaświadczenie z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) lub decyzja o Warunkach Zabudowy (WZ) – określające przeznaczenie terenu, dopuszczalny profil działalności gospodarczej oraz wskaźniki zabudowy.
- Zaświadczenie z gminy o braku rewitalizacji i braku ustanowienia Specjalnej Strefy Rewitalizacji (SSR).
- Zaświadczenie o braku wpisu do Rejestru Zabytków / Ewidencji Zabytków – wydawane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (istotne pod kątem prawa pierwokupu gminy i wymogów konserwatorskich).
4. Dokumentacja techniczno-budowlana i branżowa (Budynek)
- Decyzja o pozwoleniu na budowę oraz Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie (lub zawiadomienie o zakończeniu budowy z brakiem sprzeciwu Nadzoru Budowlanego).
- Decyzje o zmianie sposobu użytkowania – jeśli profil działalności w budynku ulegał zmianie (np. z magazynu na biura lub z biur na usługi medyczne/gastronomiczne).
- Projekt budowlany i inwentaryzacja architektoniczno-budowlana (rzuty wszystkich kondygnacji, ciągi komunikacyjne, koncepcja PPOŻ).
- Książka Obiektu Budowlanego (KOB) – obowiązkowy dokument zawierający historię przeglądów, napraw i przebudów.
- Świadectwo Charakterystyki Energetycznej budynku.
- Protokoły okresowych przeglądów technicznych:
- Przegląd konstrukcyjno-budowlany (roczny i 5-letni).
- Przegląd i decyzje UDT (Urzędu Dozoru Technicznego) dla wind, suwnic, dźwigów i instalacji ciśnieniowych.
- Przegląd systemów PPOŻ (instalacje tryskaczowe, klapy dymowe, hydranty, SSP).
- Przeglądy instalacji elektrycznej, gazowej, wentylacji mechanicznej i klimatyzacji (HVAC).
- Decyzje i protokoły Sanepid / PIP / Straży Pożarnej – dla obiektów o specjalistycznym przeznaczeniu (np. produkcja, ochrona zdrowia, gastronomia).
- Pozwolenia zintegrowane i środowiskowe
- Decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach (np. dla obiektów magazynowych, produkcyjnych, logistycznych czy wielkopowierzchniowych handlowych), pozwolenia wodnoprawne oraz operaty szacunkowe emisji i odpadów.
- Umowy ramowe na obsługę techniczną (Property Management / Facility Management)
- Stałe umowy na zarządzanie nieruchomością, bieżący serwis urządzeń HVAC, chłodniczych, kotłowni, transformatorów, systemów kontroli dostępu oraz monitoringu.
- Dokumentacja gwarancyjna wykonawców i podwykonawców
- Karty gwarancyjne, gwarancje należytego wykonania umów oraz usunięcia wad i usterek (często w formie gwarancji bankowych lub ubezpieczeniowych) dla dachu, elewacji, instalacji oraz prac wykończeniowych.
- Umowy o podziale do korzystania (Quoad usum)
- Regulujące zasady korzystania z przyległych terenów utwardzonych, dróg dojazdowych, placów manewrowych dla pojazdów ciężarowych oraz miejsc parkingowych, jeśli budynek współdzieli infrastrukturę z sąsiednimi działkami.
5. Umowy komercyjne i najmy (Audyt komercjalizacji)
- Zestawienie umów najmu / dzierżawy (Rent Roll) – wykaz najemców, powierzchni, stawek czynszu, opłat eksploatacyjnych (service charges) oraz okresów obowiązywania umów.
- Aktualne umowy najmu komercyjnego wraz z aneksami, protokołami i gwarancjami bankowymi/kaucjami.
- Oświadczenia najemców o braku zaległości w opłatach.
- Umowy z dostawcami mediów i firmami obsługującymi (FM – Facility Management): umowy na ochronę, sprzątanie, wywóz odpadów komercyjnych/niebezpiecznych, serwis HVAC i zieleni.
6. Dokumenty finansowo-podatkowe i firmowe
- Oświadczenie/Zaświadczenie dotyczące statusu podatnika VAT – kluczowe dla ustalenia, czy transakcja sprzedaży budynku podlega opodatkowaniu podatkiem VAT (23%), czy korzysta ze zwolnienia z VAT (art. 43 ustawy o VAT) ze skutkiem w postaci PCC.
- Aktualny odpis z KRS lub wyciąg z CEIDG stron transakcji.
- Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego (US) i ZUS/KRUS o braku zaległości w podatkach i składkach.
- Zaświadczenie z Urzędu Gminy o braku zaległości w podatku od nieruchomości oraz opłatach z tytułu użytkowania wieczystego / przekształcenia.
- Uchwała organów spółki (zgromadzenia wspólników/zarządu) wyrażająca zgodę na zbycie lub nabycie nieruchomości (zgodnie z art. 228 KSH lub umową spółki).
7. Dokumentacja kredytowa i procedura AML
- Promesa bankowa do spłaty kredytu komercyjnego – zawierająca kwotę zadłużenia, numer konta technicznego oraz zobowiązanie banku do wydania zgody na wykreślenie hipoteki z KW po spłacie długu.
- Formularz KYC / AML (Weryfikacja Beneficjenta Rzeczywistego – CRBR) – obowiązkowa procedura identyfikacji struktur własnościowych i sprawdzania na listach sankcyjnych (MSWiA/UE).
Dokumenty wymagane od pośrednika
Przedstawienie odpowiednich dokumentów przez biuro Yellow Space w przypadku obsługi sprzedaży lub zakupu budynku użytkowego (komercyjnego) służy kompleksowej obsłudze transakcji B2B, zabezpieczeniu interesów obu stron oraz spełnieniu rygorystycznych wymogów prawnych, finansowych i AML.
1. Dokumenty związane ze świadczeniem usługi pośrednictwa (Komercja / Inwestycje)
- Umowa o pośrednictwo w obrocie nieruchomościami komercyjnych (Budynek użytkowy):
- Określa zakres usługi (sprzedaż obiektu, komercjalizacja, poszukiwanie inwestora), wysokość wynagrodzenia (prowizji) oraz zasady rozliczeń VAT (netto/brutto).
- Wyraźnie reguluje kwestie związane ze stawką opłaty za ewentualne przeprowadzanie audytów czy przekazanie umów najmu.
- Może być zawarta w formie umowy z prawem wyłączności lub umowy otwartej.
- Zgodnie z art. 179a Ustawy o gospodarce nieruchomościami wymaga formy pisemnej lub dokumentowej (z kwalifikowanym podpisem elektronicznym) pod rygorem nieważności.
- Karta opisu nieruchomości komercyjnej / Audyt wstępny obiektu:
- Szczegółowy wykaz parametrów technicznych i komercyjnych: całkowita powierzchnia użytkowa (GLA/NLA), powierzchnia działki, przeznaczenie w MPZP, rok budowy, moc przyłączeniowa (kW), nośność posadzek, wysokość składowania/kondygnacji, liczba miejsc parkingowych, wskaźnik obłożenia (occupancy) oraz przychód operacyjny (NOI/ROI).
- Protokół przekazania dokumentacji techniczno-prawnej i kluczy:
- Pokwitowanie odbioru od właściciela projektów budowlanych, Książki Obiektu Budowlanego, decyzji pozwoleń na użytkowanie/zmianę sposobu użytkowania, operatów PPOŻ, zestawień najemców (Rent Roll) oraz kluczy/kart dostępu do obiektu.
2. Dokumenty wymogów prawnych, B2B i proceduralnych (AML, RODO, Poufność)
- Karta Identyfikacji Klienta oraz Beneficjenta Rzeczywistego (Formularz KYC / AML dla Firm):
- Obowiązkowy dokument służący weryfikacji struktury własnościowej spółki, ustaleniu Beneficjenta Rzeczywistego (UBO) w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR), sprawdzaniu statusu PEP oraz weryfikacji na listach sankcyjnych (MSWiA / UE).
- Umowa o zachowaniu poufności (NDA – Non-Disclosure Agreement):
- Niezbędna przed przekazaniem inwestorom wrażliwych danych handlowych, finansowych i technicznych budynku (dokładne stawki czynszu najemców, wyciągi z ksiąg rachunkowych, szczegóły instalacji).
- Klauzula informacyjna RODO oraz Zgody na kontakt biznesowy:
- Oświadczenie o wypełnieniu obowiązku informacyjnego dotyczącego przetwarzania danych osobowych reprezentantów, dyrektorów i pełnomocników stron.
- Oświadczenie o reprezentacji i statusie podatkowym VAT:
- Potwierdzenie uprawnień do reprezentacji podmiotu (zgodnie z KRS/CEIDG/Uchwałą) oraz oświadczenie, czy klient jest czynnym podatnikiem VAT.
3. Dokumenty używane na etapie realizacji i finalizacji transakcji
- Karta prezentacji obiektu / Potwierdzenie udostępnienia dokumentacji inwestycyjnej:
- Podpisywana przez inwestora lub jego pełnomocnika przed oględzinami budynku oraz udostępnieniem szczegółowych analiz finansowo-prawnych (Due Diligence).
- List intencyjny (LOI – Letter of Intent) / Umowa rezerwacyjna:
- Formalizuje wstępne ustalenia handlowe (cenę, warunki transakcji, harmonogram audytu prawnego i technicznego) oraz wysokość kaucji/zadatku na czas wyłączności negocjacyjnej.
- Protokół zdawczo-odbiorczy nieruchomości komercyjnej:
- Sporządzany przy przekazaniu obiektu kupującemu; zawiera odczyty liczników komercyjnych (stacja trafo, węzeł cieplny, woda, gaz), wykaz przekazywanych umów najmu, kaucji/gwarancji bankowych, stan urządzeń HVAC, windy, PPOŻ oraz przekazaną dokumentację techniczną i KOB.
