Oświadczenie o statusie PEP w biurze nieruchomości

Pobierz plik pdf: Oświadczenie o statusie PEP w biurze nieruchomości Yellow Space

Weryfikacja tożsamości klienta w ramach procedur AML (Anti-Money Laundering) to nie tylko sprawdzenie dowodu osobistego czy wpisu w rejestrze gospodarczym. Jednym z kluczowych obowiązków prawnych nałożonych na pośredników nieruchomości jest weryfikacja, czy klient, jego reprezentant lub beneficjent rzeczywisty jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne (ang. Politically Exposed Person – PEP).

Narzędziem służącym do realizacji tego obowiązku jest Oświadczenie o statusie PEP.

1. Kim jest osoba zajmująca eksponowane stanowisko polityczne (PEP)?

Zgodnie z Ustawą z dnia 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, definicja PEP obejmuje osoby fizyczne zajmujące znaczące stanowiska publiczne lub pełniące znaczące funkcje publiczne (z wyłączeniem stanowisk średniego i niższego szczebla).

Do kategorii PEP zalicza się m.in.:

• Szefów państw, szefów rządów, ministrów, wiceministrów i sekretarzy stanu.
• Parlamentarzystów (posłów i senatorów).
• Członków organów zarządzających partii politycznych.
• Sędziów sądów najwyższych, trybunałów konstytucyjnych oraz innych organów sądowych wysokiego szczebla.
• Członków organów zarządczych banków centralnych oraz organów kontroli państwowej (np. NIK).
• Ambasadorów, charges d’affaires oraz wyższych oficerów sił zbrojnych.
• Włodarzy samorządowych: Prezydentów miast, burmistrzów, wójtów, marszałków województw i starostów.
• Członków organów zarządczych spółek z udziałem Skarbu Państwa.

Ważne: Status PEP odnosi się do osób pełniących funkcję obecnie oraz osób, które przestały pełnić daną funkcję w okresie ostatnich 12 miesięcy.

2. Kim są członkowie rodziny PEP i osoby znane jako bliscy współpracownicy?

Obowiązek weryfikacyjny nie ogranicza się wyłącznie do samej osoby sprawującej funkcję publiczną. Przepisy nakazują identyfikację dwóch dodatkowych grup:

• Członkowie rodziny PEP:
  • Małżonek lub osoba pozostająca we wspólnym pożyciu.
  • Dzieci oraz ich małżonkowie lub osoby pozostające we wspólnym pożyciu.
  • Rodzice.
• Osoby znane jako bliscy współpracownicy PEP:
  • Osoby fizyczne będące beneficjentami rzeczywistymi podmiotów prawnych wspólnie z PEP.
  • Osoby utrzymujące z PEP inne bliskie stosunki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

3. Dlaczego pobieranie Oświadczenia PEP jest obowiązkowe?

Osoby sprawujące eksponowane stanowiska polityczne ze względu na sprawowane funkcje są narażone na wyższe ryzyko nadużyć finansowych, korupcji czy płatnej protekcji.

W świetle Ustawy AML zakwalifikowanie klienta do kategorii PEP (lub członka rodziny / współpracownika PEP) automatycznie oznacza przypisanie do niego Wyższego Poziomu Ryzyka.

Zastosowanie oświadczenia PEP nakłada na biuro nieruchomości obowiązek wdrożenia Wzmocnionych Środków Bezpieczeństwa Finansowego (W-ŚBF), co oznacza:

1. Uzyskanie akceptacji kadry kierowniczej (właściciela biura) na nawiązanie relacji biznesowej.
2. Ustalenie źródła pochodzenia majątku oraz środków finansowych przeznaczonych na transakcję.
3. Intensywniejsze monitorowanie realizowanej transakcji.

4. Forma i konsekwencje złożenia oświadczenia

• Forma oświadczenia: Oświadczenie o statusie PEP składa się w formie pisemnej (lub dokumentowej) pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Klient musi mieć świadomość, że poświadczenie nieprawdy w tym zakresie jest przestępstwem.
• Odmowa złożenia oświadczenia: Jeżeli klient odmawia podpisania oświadczenia o statusie PEP, pośrednik nie może zawrzeć z nim umowy pośrednictwa ani przystąpić do obsługi transakcji. Nakazuje to art. 41 Ustawy AML (brak możliwości zastosowania Środków Bezpieczeństwa Finansowego).
• Archiwizacja: Oświadczenie PEP stanowi część karty weryfikacyjnej klienta i podlega archiwizacji przez okres 5 lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku zakończenia współpracy z klientem.