Budynek mieszkalny wielorodzinny
Sprzedaż lub zakup całego budynku mieszkalnego wielorodzinnego (np. kamienicy, bloku mieszkalnego lub portfela mieszkań na jednej nieruchomości gruntowej) stanowi transakcję o charakterze inwestycyjnym/inwestorskim.
Wymaga ona przeanalizowania stanu prawnego działki, spójności techniczno-budowlanej obiektu, a także umów związanych ze znajdującymi się wewnątrz lokalami i ich mieszkańcami.
Dokumenty wymagane od właściciela
1. Tytuł prawny do nieruchomości (Podstawa nabycia)
- Akt notarialny – umowa sprzedaży, darowizny, zamiany lub wniesienia nieruchomości jako aportu do spółki.
- Prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub Akt Poświadczenia Dziedziczenia (APD) – jeżeli obiekt został odziedziczony.
2. Dokumentacja z Księgi Wieczystej (KW)
- Numer Księgi Wieczystej nieruchomości gruntowej/budynkowej – do weryfikacji prawa własności, hipotek, służebności, roszczeń oraz udziałów w gruncie.
- Wykaz/Zestawienie Ksiąg Wieczystych dla wyodrębnionych lokali – jeżeli w budynku dokonywano wcześniej sukcesywnego wyodrębniania własności poszczególnych mieszkań.
3. Dokumentacja geodezyjna i urbanistyczna (Grunt)
- Wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej – wydawane przez Starostwo Powiatowe (z klauzulą do celów wpisu w księdze wieczystej).
- Wypis z kartoteki budynków oraz wypis z kartoteki lokali.
- Zaświadczenie z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) – lub decyzja o Warunkach Zabudowy (WZ) określająca przeznaczenie terenu oraz możliwości rozbudowy/przebudowy.
- Zaświadczenie z gminy o braku rewitalizacji oraz braku ustanowienia Specjalnej Strefy Rewitalizacji (SSR).
- Zaświadczenie o braku wpisu do Rejestru Zabytków / Ewidencji Zabytków – wydawane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (kluczowe z uwagi na potencjalne prawo pierwokupu gminy i ograniczenia konserwatorskie).
4. Dokumentacja techniczno-budowlana (Budynek)
- Pozwolenie na budowę oraz Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie (lub zawiadomienie o zakończeniu budowy z brakiem sprzeciwu Nadzoru Budowlanego).
- Projekt budowlany i architektoniczno-wykonawczy – w tym rzuty wszystkich kondygnacji i przekroje.
- Książka Obiektu Budowlanego (KOB) – obowiązkowa do przekazania kupującemu, zawierająca historię przeglądów i remontów.
- Świadectwo Charakterystyki Energetycznej budynku – prawnie wymagane przy zbyciu obiektu.
- Protokoły okresowych przeglądów technicznych:
- Przegląd konstrukcyjno-budowlany (roczny i 5-letni).
- Przegląd instalacji gazowej oraz przewodów kominowych/wentylacyjnych.
- Przegląd instalacji elektrycznej i odgromowej (co 5 lat).
- Przegląd i protokoły odbioru wind/dźwigów osobowych (decyzje UDT – Urzędu Dozoru Technicznego).
- Umowy z dostawcami mediów i firmami obsługującymi budynek
- Komplet umów na dostawę energii do części wspólnych, wody i odbioru ścieków, wywozu śmieci, a także umów na serwis wind, przeglądy PPOŻ, utrzymanie czystości i ochrona obiektu.
- Umowa o zarządzanie / administrowanie nieruchomością
- Jeśli budynek jest obsługiwany przez zewnętrzną firmę zarządczą, konieczne jest przekazanie aktu powierzenia zarządu lub umowy o administrowanie wraz z określeniem okresu wypowiedzenia.
- Uchwały organów spółki lub zgody małżonka na transakcję
- Obligatoryjne, jeśli sprzedającym lub kupującym jest spółka kapitałowa (np. uchwała Wspólników/Rady Nadzorczej z art. 228 KSH), a w przypadku osób fizycznych – oficjalna zgoda małżonka na sprzedaż majątku.
- Audyt energetyczny i termomodernizacyjny (jeśli wykonywano prace)
- Dokumentacja potwierdzająca przeprowadzone prace dociepleniowe, wymianę źródła ciepła lub instalacji fotowoltaicznej (wraz z decyzjami o ewentualnych dotacjach z BGK lub programów unijnych).
5. Dokumenty dotyczące lokali i najemców (Audyt najmów)
- Wykaz lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych wraz z przypisaną powierzchnią użytkową.
- Zaświadczenia o samodzielności lokali (jeżeli wydzielano lub planuje się wydzielenie odrębnej własności mieszkań).
- Aktualne umowy najmu wszystkich lokali (mieszkalnych i użytkowych) wraz z aneksami i protokołami zdawczo-odbiorczymi.
- Zestawienie kaucji mieszkaniowych/gwarancji oraz oświadczenia o braku zaległości czynszowych ze strony najemców.
- Zaświadczenie o liczbie osób zameldowanych w budynku (z podziałem na poszczególne lokale).
6. Dokumenty finansowe, podatkowe i firmowe
- Oświadczenie/Zaświadczenie dotyczące statusu podatnika VAT – ustalające, czy transakcja sprzedaży budynku podlega opodatkowaniu podatkiem VAT (np. 23%), czy korzysta ze zwolnienia z VAT (art. 43 ustawy o VAT) i wiąże się z opodatkowaniem PCC.
- Aktualny odpis z KRS lub zaświadczenie z CEIDG stron transakcji.
- Zaświadczenie z Urzędu Skarbowego (US) i ZUS/KRUS o braku zaległości w podatkach i składkach.
- Zaświadczenie z Urzędu Gminy o braku zaległości w podatku od nieruchomości.
- Uchwała organów spółki (zgromadzenia wspólników/zarządu) wyrażająca zgodę na zbycie/nabycie nieruchomości (zgodnie z art. 228 KSH lub umową spółki).
7. Dokumenty kredytowe i AML
- Promesa bankowa do spłaty kredytu i wykreślenia hipoteki – jeśli obiekt jest obciążony hipoteką inwestycyjną/deweloperską.
- Formularz KYC / AML (Weryfikacja Beneficjenta Rzeczywistego – CRBR) – obligatoryjna procedura przeciwdziałania praniu pieniędzy przed zawarciem umowy.
Dokumenty wymagane od pośrednika
Przedstawienie odpowiednich dokumentów przez biuro Yellow Space w przypadku obsługi sprzedaży lub zakupu całego budynku mieszkalnego wielorodzinnego ma na celu kompleksowe uregulowanie transakcji inwestycyjnej (B2B lub z inwestorem prywatnym), precyzyjne określenie statusu lokali i najemców oraz spełnienie wymogów prawnych, finansowych i AML.
1. Dokumenty związane ze świadczeniem usługi pośrednictwa (Komercyjne / Inwestycyjne)
- Umowa o pośrednictwo w obrocie nieruchomościami (Budynek wielorodzinny / Obiekt inwestycyjny):
- Określa zakres czynności (sprzedaż całego obiektu, portfela lokali, komercjalizacja), wysokość wynagrodzenia (prowizji) oraz zasady rozliczeń VAT (netto/brutto).
- Reguluje kwestie związane ze stawką opłaty za ewentualny podział lokali lub obsługę obecnych umów najmu.
- Może być zawarta w formie umowy z prawem wyłączności lub umowy otwartej.
- Zgodnie z art. 179a Ustawy o gospodarce nieruchomościami wymaga formy pisemnej lub dokumentowej (z kwalifikowanym podpisem elektronicznym) pod rygorem nieważności.
- Karta opisu obiektu inwestycyjnego / Audyt wstępny nieruchomości:
- Szczegółowy wykaz parametrów technicznych i komercyjnych: całkowita powierzchnia użytkowa (PUM), powierzchnia działki, liczba lokali (wyodrębnionych i niewyodrębnionych), poziom obłożenia (occupancy rate), aktualny przychód z czynszów (NOI/ROI) oraz opis stanu technicznego budynku i mediów.
- Protokół przekazania dokumentacji techniczno-prawnej i kluczy:
- Pokwitowanie odbioru od właściciela projektów budowlanych, Książki Obiektu Budowlanego, wypisów z rejestru gruntów, umów najmu, Świadectwa Energetycznego oraz kompletów kluczy/kart dostępu do części wspólnych i poszczególnych mieszkań.
2. Dokumenty wymogów prawnych, B2B i proceduralnych (AML, RODO)
- Karta Identyfikacji Klienta oraz Beneficjenta Rzeczywistego (Formularz KYC / AML dla Podmiotów Gospodarczych):
- Obowiązkowy dokument służący weryfikacji struktury własnościowej spółki/funduszu, ustaleniu Beneficjenta Rzeczywistego (UBO) w Centralnym Rejestrze Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR), sprawdzeniu statusu PEP oraz weryfikacji na listach sankcyjnych (MSWiA / UE).
- Umowa o zachowaniu poufności (NDA – Non-Disclosure Agreement):
- Stosowana powszechnie przed udostępnieniem potencjalnym inwestorom wrażliwych danych finansowych (operaty szacunkowe, dokładne stawy czynszów najemców, dane osobowe najemców).
- Klauzula informacyjna RODO oraz Zgody na kontakt biznesowy:
- Oświadczenie o wypełnieniu obowiązku informacyjnego dotyczącego przetwarzania danych osobowych reprezentantów, zarządców i pełnomocników.
3. Dokumenty używane na etapie realizacji i finalizacji transakcji
- Karta prezentacji obiektu / Potwierdzenie udostępnienia operatu i adresu:
- Podpisywana przez inwestora lub jego pełnomocnika przed oględzinami budynku oraz przed przekazaniem szczegółowego profilu finansowego nieruchomości.
- List intencyjny (LOI – Letter of Intent) / Umowa rezerwacyjna:
- Dokument formalizujący wstępne ustalenia (cenę, harmonogram badania stanu prawnego due diligence, wysokość kaucji/zadatku) na czas przygotowywania aktu notarialnego.
- Protokół zdawczo-odbiorczy całego obiektu:
- Sporządzany przy fizycznym przekazaniu budynku; zawiera odczyty głównych liczników (prąd części wspólnych, węzeł cieplny, woda, gaz), wykaz przekazywanych umów najmu i kaucji, stan urządzeń technicznych (windy, kotłownia) oraz przekazaną dokumentację budowlaną i KOB.
